นับตั้งแต่สตีฟ จ๊อบส์ เปิดตัว iPhone เมื่อ 5 ปีก่อน อุตสาหกรรมมือถือได้พลิกกลับอย่างรวดเร็ว เจ้าตลาดไม่ได้เป็นของโนเกียอีกต่อไป ในขณะที่ที่ยืนของไมโครซอฟท์ก็หดแคบลงจนแทบไม่เหลือที่ว่างในตลาดให้เข้าไปยืนได้ เกมมือถือเปลี่ยนมือมาสู่ยุคสมาร์ทโฟนเต็มตัว มีการถือกำเนิดของนวัตกรรมต่างๆมากมายทั้งหน้าจอแบบมัลติทัช ที่กลายเป็นมาตรฐานของการควบคุมโทรศัพท์มือถือและการป้อนข้อมูลแบบใหม่ แทนที่การกดแป้นโทรศัพท์และการใช้สไตลัสแบบเดิมๆ มีการถือกำเนิดของช่องทางการขายแบบดิจิตัลอย่าง App Store ที่เปรียบเหมือนเป็นช่องทางให้กำเนิดนวัตกรรมขนาดย่อมที่ผู้คนจากหลากหลายอาชีพช่วยกันประดิษฐ์คิดค้นกันขึ้นมาเป็นแอพพลิเคชั่นต่างๆ เพื่อแก้ไขปัญหาที่พบเจอในชีวิตประจำวัน สมาร์ทโฟนได้ทำให้โลกของทุกคนเปลี่ยนไป ความสำเร็จของ Apple เป็นสิ่งที่ทุกคนให้การยอมรับ และในขณะเดียวกันก็จุดประกาย เป็นตัวเร่งให้การแข่งขันในอุตสาหกรรมกลับมาร้อนระอุอีกครั้ง หลังจากห่างหายกันไปนานในยุคผูกขาดของโนเกีย เราได้เห็นความผิดพลาดของยักษ์ใหญ่ด้านซอฟท์แวร์ของโลกอย่างไมโครซอฟท์ที่ประมาทและประเมินความสามารถของ iPhone และแพลตฟอร์มของ Apple ผิดพลาดจนทำให้ตัวเองแทบไม่มีที่ยืนในตลาดสมาร์ทโฟน กว่าจะกลับมาตั้งหลักปล่อยหมัดกลับคืนมาบ้าง ด้วยการเปิดตัว Windows Phone 7 ก็ช้าไปแล้วถึง 3 ปี ทำให้สูญเสียความสามารถในการแข่งขัน และส่วนแบ่งการตลาดที่เคยมีแทบจะถูกกลืนกินไปจนหมดสิ้น จะมีก็แต่ Google ยักษ์ใหญ่ของโลกอินเตอร์เน็ตที่ตระหนักถึงการแข่งขันที่กำลังเคลื่อนเปลี่ยน Google มีวิสัยทัศน์มองไปยังจุดเดียวกันกับที่ Apple มอง ในปีเดียวกันกับที่ Apple เปิดตัว iPhone นั้น Google ก็ได้เปิดตัวระบบปฏิบัติการ [...]

ผมเชื่อว่า ผู้อ่านหลายท่าน คงจดจำยุครุ่งเรืองของการถ่ายภาพแบบฟิล์มและการขยายตัวของร้านอัดรูป เมื่อประมาณ 15-20 ปีก่อนได้ ในยุคนั้น เมื่อมีเหตุการณ์สำคัญๆในชีวิตของเราเกิดขึ้น ฟิล์ม จะถูกใช้ในการถ่ายรูปเป็นจำนวนมาก เพื่อนผมหลายคนหมดฟิล์มที่ใช้ในงานรับปริญญามากกว่า 20 ม้วน การล้างอัดรูปในยุคนั้น ต้องเสียค่าใช้จ่ายไปไม่น้อย ยิ่งแต่ละคนก็มีโมเมนต์สำคัญในชีวิตอยู่หลายครั้ง ไม่นับเหตุการณ์ยิบย่อย เช่นการไปเที่ยว คนที่รวยที่สุดในยุคนั้น ย่อมไม่พ้น บริษัทขายฟิล์ม กระดาษอัดรูป เครื่องมือที่ใช้ล้างอัดรูป และร้านอัดรูป ซึ่งผู้ให้กำเนิดรูปแบบการถ่ายรูปแบบฟิล์มและเป็นเจ้าตลาดในยุคนั้น ทุกคนรู้จักกันดี คือ “โกดัก” กับวลีคุ้นหูของคนในยุคนั้นว่า “โกดักโมเม้นต์” การถ่ายรูปแบบฟิล์ม ถูกคิดค้นขึ้นมาในปี 1884 โดยนาย George Eastman ซึ่งในอีก 8 ปีต่อมาเค้าก็ก่อตั้งบริษัทที่ชื่อว่า “Eastman Kodak” ขึ้นมา ถ้านับอายุอานามของบริษัทนี้ ก็ปาเข้าไป 120 ปีแล้ว นับว่าเป็นบริษัทที่เก่าแก่มากที่สุดแห่งหนึ่งที่ยังทำธุรกิจอยู่ในปัจจุบัน (เก่าแก่กว่าฟอร์ด มอเตอร์ส และไอบีเอ็มเสียอีก) แม้ว่าในปี 1975 วิศวกรของโกดักนามว่า “Steven Sasson” [...]

จากบทความตอนก่อน ผมเกริ่นในเรื่องของการใช้ “Omni-Channel Strategy” ที่ให้ร้านค้าปลีกสร้างปฏิสัมพันธ์กับลูกค้าผ่านหลากหลายช่องทาง ทั้งตัวร้าน Kiosk เว็บไซต์ โซเชียลมีเดีย สมาร์ทโฟน เครื่องเล่นเกม ทีวี เพื่อเปลี่ยนแปลงช่องทางการชอปปิ้งแบบเดิมๆ ไปสู่ประสบการณ์ชอปปิ้งแบบใหม่ๆ ตัวอย่างที่เห็นได้ชัดเจนที่สุด คือ ร้านขายสินค้าของแอปเปิ้ล (Apple Store) ซึ่งแทบจะเปลี่ยนรูปแบบของการซื้อคอมพิวเตอร์ตามร้านค้าแบบเดิมๆ ไปจนหมดสิ้น “รอน จอห์นสัน” อดีตรองผู้อำนวยการอาวุโสที่ดูแล Apple Store และปัจจุบันดำรงตำแหน่งเป็นซีอีโอของบริษัทค้าปลีกขนาดใหญ่ของสหรัฐฯอย่างเจซีเพนนี ได้ให้ความเห็นเรื่องการค้าปลีกไว้อย่างน่าสนใจ ในขณะที่ในยุคดอทคอมเฟื่องฟู ใครๆก็ไปขายบนอินเตอร์เน็ตกันหมด แต่ Apple ได้พิสูจน์แล้วว่ารูปแบบการค้าปลีกแบบดั้งเดิมยังคงใช้ได้อยู่ เห็นได้จากรายได้ของแต่ละสาขาที่ Apple Store ทำได้สูงถึง 40 ล้านดอลล่าร์ ซึ่งที่สุดแล้วรอนเชื่อว่า การซื้อสินค้าจากที่ร้านยังคงเป็นสิ่งที่สำคัญที่สุดของผู้บริโภค แต่ร้านค้าจะต้อง “ให้” มากกว่าแค่ตัวสินค้าเพียงอย่างเดียว โดยพนักงานขายแต่ละคนจะต้องตอบให้ได้ว่า จะทำให้ชีวิตของลูกค้าแอปเปิ้ลดีขึ้นได้อย่างไร ด้วยสินค้าตัวไหน นอกจากการมีส่วนร่วมในการออกแบบ Apple Store แต่ละสาขาแล้ว รอนได้นำแนวคิดของการทดลองสินค้าก่อนใช้ (Try before buy) [...]

ย้อนกลับไป 5 ปีก่อน ถ้าเราอยากจะได้รองเท้าซักคู่ คงต้องขับรถฝ่าวิกฤติจราจร หรือนั่งเรือฝ่าน้ำท่วม เพื่อไปเดินดูรองเท้าที่เราอยากได้ ที่ร้านขายรองเท้าในห้างสรรพสินค้าใจกลางเมือง แต่ปัจจุบันเราอาจจะแค่นั่งอยู่ในบ้าน เปิดระบบ VDO Conference คุยกับพนักงานขายของร้านขายรองเท้า ในขณะเดียวกันก็เปิดเว็บไซต์ของร้าน เพื่อเลือกสีหรือลายที่ต้องการ และให้พนักงานขายหยิบขึ้นมาโชว์ให้ดูผ่านทางหน้าจอ เมื่อเลือกเสร็จเราก็อาจจะค้นหาข้อมูลเพิ่มเติมเกี่ยวกับสินค้าที่เราเลือก ไม่ว่าจะเป็นรีวิว ความเห็นของคนที่เคยซื้อสินค้าตัวนี้ไปใช้ไปใช้ เปรียบเทียบราคาขายแต่ละร้านเพื่อหาราคาที่ถูกที่สุด หรือหาร้านที่กำลังจัดโปรโมชั่นลดราคารองเท้าคู่นี้อยู่ และเมื่อสั่งซื้อเสร็จ ก็เลือกรับสินค้าได้ ณ สาขาของร้านที่ใกล้บ้านเราที่สุด เมื่อไปยังร้านสาขาเพื่อรับของ พนักงานขายอาจจะแนะนำเสื้อผ้าเพื่อใส่เข้าชุดกับรองเท้าที่ซื้อ ด้วยความไม่มั่นใจ เราจึงถ่ายวิดีโอหรือรูปภาพขณะลองชุด และส่งไปให้กลุ่มเพื่อนช่วยกันวิจารณ์และเลือก ในขณะเดียวกันเราอาจจะเห็นรองเท้าคู่อื่นที่สวยและอยากได้เพิ่ม เพียงแค่หยิบสมาร์ทโฟนขึ้นมาสแกนที่บาร์โค้ดที่ติดอยู่กับตัวสินค้า ก็สามารถค้นหาสินค้าที่ราคาถูกที่อาจจะมีขายในร้านอื่น หรืออาจจะสแกนเพื่อหาคูปองส่วนลดที่สามารถใช้กับร้านนี้จากเว็บดีลต่างๆที่มีอยู่มากมาย สถาการณ์จำลองดังกล่าว เกิดขึ้นแล้วจริงๆในสหรัฐฯ จากบทความล่าสุดในนิตยสาร Harvard Business Review ฉบับเดือน ธ.ค. 2011 และคาดว่าอีกไม่นานทั่วโลกก็คงมีวิธีการชอปปิ้งในลักษณะเดียวกัน ทุก 50 ปี จะมีการเปลี่ยนแปลงรูปแบบการค้าปลีกครั้งใหญ่ๆในโลก ย้อนกลับไป 150 ปีก่อน รถไฟถือกำเนิดขึ้นมาในโลกพร้อมการเกิดขึ้นของ Modern Trade ตามเมืองใหญ่ๆที่มีการเติบโตประชากรสูง [...]

มรณกรรมของสตีฟ จ๊อบส์ ผู้ก่อตั้งบริษัทแอปเปิ้ล เมื่อวันที่ 5 ตุลาคมที่ผ่านมา สร้างความตื่นตะลึงไปทั้งโลก มีการพูดถึงกันอย่างกว้างขวาง มีสื่อต่างๆมากมาย รวมถึงบุคคลที่มีชื่อเสียงระดับโลก ต่างแสดงความอาลัยต่อการจากไปของจ๊อบส์ในครั้งนี้ บทความแรกของคอลัมน์ Marketing Hub เมื่อวันที่ 20 มกราคมที่ผ่านมา ผมเขียนเรื่อง “แอปเปิ้ลจะอยู่หรือไป เมื่อไม่มีสตีฟ จ๊อบส์” ซึ่งในบทความนั้น ผมวิเคราะห์ถึงความทรงอิทธิพลต่ออุตสาหกรรม และอิทธิพลเหนือสื่อของตัวจ๊อบส์เอง เหตุการณ์สำคัญในครั้งนั้น คือ การลาป่วยแบบไม่มีกำหนดของจ๊อบส์ ไม่มีใครคิดคาดว่า จ๊อบส์ จะจากโลกใบนี้ไปอย่างไม่มีวันหวนคืน ในเวลาที่สั้นขนาดนี้ คิดแล้วใจหายครับ ในฐานะที่ผมเป็นแฟนทั้งแอปเปิ้ลและจ๊อบส์มานาน กรณีศึกษาและบทวิเคราะห์ต่างๆที่เขียนลงในคอลัมน์นี้ ก็เป็นเรื่องราวของเค้าไม่น้อย สตีฟ จ๊อบส์ เปรียบเสมือน ตัวเร่ง ปฏิกิริยา สำหรับการพัฒนาอุตสาหกรรมทั้งหมดที่เค้าเกี่ยวข้อง ให้พัฒนาเร็วขึ้น ในอัตราเร่งที่มากกว่าปกติ ขอใช้พื้นที่คอลัมน์นี้ เพื่อสดุดีและขอบคุณในสิ่งที่สตีฟ จ๊อบส์ สร้างขึ้นมาให้โลกใบนี้ ครับ โลกนี้ที่ไม่มีสตีฟ จ๊อบส์ จะเป็นยังไงต่อไป อันนี้คงต้องรอดูกันต่อไป แต่สิ่งที่น่าสนใจที่เค้าทิ้งไว้ให้คนรุ่นหลัง คือ “ดีเอ็นเอ” [...]

นับตั้งแต่วันที่ iPhone 4S เปิดตัวไป เมื่อ 4 ตุลาคมที่ผ่านมา แม้ว่าจะมีหลายคน ไม่รู้สึก Wow อย่างที่ตั้งความหวังเอาไว้ แต่ยอดขายของ iPhone 4S ก็พุ่งทะลุ 4 ล้านเครื่อง ในระยะเวลาเพียงแค่ 3 วันเท่านั้น บางคนก็บอกว่า iPhone 4S เป็นตัวแทนของ Steve Jobs เพราะ S มาจาก Steve (ช่างคิดนะครับเนี่ย) บางคนก็บอกว่า มันเป็น iPhone รุ่นที่ออกมาพร้อมกับการจากไปของ Steve Jobs (อันนี้ดูมีเหตุผลกว่า) แม้ว่า iPhone 4S จะไม่ใช่ iPhone รุ่นที่จะมีสเป็คล้ำเลิศเหนือคู่แข่งอย่างที่หลายคนคาดหวัง แต่สิ่งที่ทำให้ iPhone รุ่นนี้ เหนือกว่าคู่แข่งไปอีกขั้น คือ ระบบการสั่งการด้วยเสียงแบบอัจฉริยะ ที่ชื่อว่า “SIRI” ที่ต้องมีคำว่าอัจฉริยะ เพราะมันไม่ใช่ระบบสั่งงานด้วยเสียงแบบที่มีอยู่แล้วใน iPhone [...]